Tıbbi cihaz tanıtımında belirleyici olan ne? Sınıf değil, kategori
Tıbbi cihaz reklamı tümden yasak değil. Neyin, hangi mecrada, nasıl anlatılabileceğini cihazın sınıfı değil; listesi ve satış kanalı belirler.
Mevzuat ve İletişim
5 dk

Tıbbi cihaz firmalarıyla yapılan ilk görüşmelerde en sık duyulan cümle şudur: "Bizim ürünün reklamı zaten yapılamıyor." Bu cümle çoğu zaman eksik bilgiye dayanır. Tıbbi cihazların tüketiciye tanıtımı tümden yasak değildir. Neyin, hangi mecrada ve hangi biçimde anlatılabileceği belirli kurallara bağlıdır.
Bu kuralları anlamak, doğru iletişim planının ilk adımıdır.
Yaygın kanı: Sınıf her şeyi belirler
Tıbbi cihazlar risk düzeyine göre I, IIa, IIb ve III olarak sınıflandırılır. Birçok ekip, reklam yapılıp yapılamayacağını bu sınıfın belirlediğini düşünür.
Sınıf önemlidir, ancak başka bir soruyu yanıtlar. Sınıf; teknik dosyanın derinliğini ve bir iddiayı doğrulamak için gereken belge yükünü belirler. Sınıf yükseldikçe her cümlenin kontrolü daha uzun sürer.
Tüketiciye reklam konusunda belirleyici olan ise iki başka sorudur.
Belirleyici olan iki soru
1. Cihaz, Ek-3 listesinde yer alıyor mu?
Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği, satış merkezleri dışında da satılabilecek cihazları bir listede (Ek-3) toplar. Bu listedeki cihazların tüketiciye reklamı serbestçe yapılabilir.
2. Cihaz nerede satılıyor ve nasıl uygulanıyor?
Yönetmelik, bazı cihaz gruplarının tüketiciye reklamını yasaklar. Münhasıran sağlık meslek mensuplarınca kullanılması öngörülen cihazlar ve satış merkezinde uygulama gerektiren cihazlar bu gruptadır. İşitme cihazı, ısmarlama protez ve ortez gibi belirli merkezlerde satılan veya uygulanan cihazlar için de aynı kural geçerlidir.
Bu iki grubun dışında kalan ve Ek-3 listesinde yer almayan cihazlar için ise ayrı bir kural vardır: Tüketiciye yönelik tanıtım yalnızca cihazın satışının yapıldığı internet ortamında yapılabilir.
Pratikte beş farklı durum
Bu iki soru, iletişim planını beş farklı duruma ayırır:
Ek-3 listesindeki cihaz: Tüm mecralarda tanıtılabilir. Genel reklam kurallarına tabidir.
Ek-3 dışı, tüketiciye satılan cihaz: Tanıtım yalnızca satışın yapıldığı internet ortamında yapılır. Sosyal medyada ürün reklamı yerine eğitici bilgilendirme kullanılır.
Satış merkezinde uygulama gerektiren cihaz: Tüketiciye reklamı yapılamaz. İletişim sağlık meslek mensuplarına yönelik kanallardan yürür.
Münhasıran sağlık meslek mensubunca kullanılan cihaz: Tüketiciye reklamı yapılamaz. İçerik teknik ve bilimsel niteliktedir.
İşitme cihazı, protez ve ortez: Tüketiciye reklamı yapılamaz. Bilgilendirme, satış merkezinin kendi resmî internet sitesinde yer alabilir.
Aynı firma, farklı ürünleri için bu durumların birkaçına aynı anda girebilir. Bu nedenle kategori, firma düzeyinde değil ürün düzeyinde belirlenir.
Kategori netleşmeden içerik üretilmez
Biz her işe bu sorularla başlarız. Ürünün listesi, satış kanalı ve hedef kitlesi netleşmeden içerik planı yapılmaz. Kategori belirlendikten sonra her içerik, yayımlanacağı mecraya göre ayrıca değerlendirilir.
Bu yaklaşımın iki sonucu vardır. Marka, izin verilen alanı sonuna kadar kullanır. Yayımlanan içerik, sonradan geri çekilmek zorunda kalmaz.
Kaynak ve güncellik
Bu yazı, Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği'nin 15. maddesine (Resmî Gazete, 2 Eylül 2020, sayı 31232 ile yapılan değişiklik) ve TİTCK'nın uygulama kılavuzuna dayanır. Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki düzenlemelere göre hazırlanmıştır. Ek-3 listesi ve ilgili düzenlemeler değişebilir. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; ürününüze özel değerlendirme için resmî kaynaklara ve hukuk danışmanınıza başvurun.
